NIEUWS & ONTWIKKELINGEN
Cyberbeveiligingswet: wie beheert de beveiliging van uw beveiligingssystemen?
IT beheert het netwerk, de beveiligingsafdeling de installaties en de installateur het onderhoud. Maar wie bewaakt de digitale veiligheid van het geheel? De Cyberbeveiligingswet maakt deze vraag extra relevant.
Kort samengevat. De Cyberbeveiligingswet geldt sinds 15 augustus 2026 voor organisaties die binnen het wettelijke toepassingsgebied vallen. Zij moeten hun digitale weerbaarheid organiseren en beheersen. Ook aangesloten camera’s, recorders en toegangscontrolesystemen kunnen hierbij relevant zijn. Het gebruik van zulke systemen brengt een organisatie niet automatisch onder de wet.
Een toegangscontrolesysteem bepaalt wie een gebouw binnenkomt. Beveiligingscamera’s houden toezicht op belangrijke locaties en een alarmsysteem signaleert ongewenste gebeurtenissen.
Deze systemen zijn bedoeld om een organisatie te beschermen. Maar tegenwoordig zijn ze vaak ook verbonden met het bedrijfsnetwerk, centrale servers en externe beheerdiensten.
Daarmee ontstaat een interessante vraag: wie is verantwoordelijk voor de digitale beveiliging van de systemen die juist voor onze fysieke veiligheid zorgen?
Toezicht op digitale en fysieke weerbaarheid krijgt vorm
Op 7 oktober 2026 maakten het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) en verschillende toezichthouders afspraken over hun samenwerking bij de Cyberbeveiligingswet.
Daarnaast zijn afspraken gemaakt tussen toezichthouders die betrokken zijn bij de Cyberbeveiligingswet en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten.
Deze wetten zijn op 15 augustus 2026 in werking getreden en hebben verschillende, maar nauw verwante doelstellingen.
De Cyberbeveiligingswet, de Nederlandse uitwerking van de Europese NIS2-richtlijn, richt zich op de digitale weerbaarheid van organisaties die essentiële of belangrijke diensten verlenen.
De Wet weerbaarheid kritieke entiteiten richt zich op het beschermen van essentiële dienstverlening tegen fysieke en andere verstoringen, zoals sabotage, ongevallen en natuurrampen.
Met de nieuwe samenwerkingsafspraken willen de betrokken instanties hun toezicht, werkzaamheden en informatie-uitwisseling beter op elkaar afstemmen.
Voor organisaties die met beide onderwerpen te maken hebben, is die samenhang belangrijk. Want digitale en fysieke beveiliging zijn in de praktijk steeds minder van elkaar te scheiden.
Niet ieder bedrijf valt onder de Cyberbeveiligingswet
De Cyberbeveiligingswet geldt niet automatisch voor iedere organisatie die een camerasysteem of toegangscontrole gebruikt.
De toepasselijkheid hangt onder andere af van de sector, het type dienstverlening, de omvang van de organisatie en eventuele specifieke wettelijke aanwijzingen.
Volgens de overheid krijgen ruim 8.000 Nederlandse organisaties die essentiële of belangrijke diensten verlenen te maken met verplichtingen uit de Cyberbeveiligingswet.
Daaronder vallen onder meer verplichtingen rondom registratie, risicobeheersing en het melden van significante incidenten.
Voor organisaties die onder de wet vallen, gaat het om hun digitale weerbaarheid als geheel. Niet uitsluitend om computers, e-mail of bedrijfssoftware.
Ook verbonden beveiligingssystemen kunnen relevant zijn wanneer zij onderdeel vormen van de netwerk- en informatiesystemen of risico’s voor de dienstverlening met zich meebrengen.
De beveiligingsinstallatie tussen twee afdelingen
Stel dat een logistiek bedrijf beschikt over tientallen beveiligingscamera’s, elektronische toegangscontrole en een centraal videomanagementsysteem.
De beveiligingsafdeling beheert de toegang tot gebouwen en de dagelijkse werking van de installaties.
De IT-afdeling is verantwoordelijk voor het bedrijfsnetwerk, de firewalls en de centrale servers.
De beveiligingsinstallateur verzorgt het onderhoud en heeft mogelijk toegang op afstand.
Alle betrokkenen voeren hun eigen taken uit. Maar wie controleert of de beveiligingscamera’s nog ondersteunde firmware gebruiken? Wie beoordeelt de externe toegang van de installateur? En wie bepaalt welke systemen met elkaar mogen communiceren?
Dit soort vragen laat zien waarom fysieke beveiliging niet los kan worden gezien van cybersecurity.
Er kunnen duidelijke afspraken bestaan over het onderhoud van de camera’s, terwijl niemand verantwoordelijk is gemaakt voor het periodiek beoordelen van de netwerkbeveiliging.
Het systeem kan uitstekend functioneren en toch kwetsbaarheden bevatten die bij een gewone functionele controle niet aan het licht komen.
Een camera is tegenwoordig ook een netwerkapparaat
Een moderne IP-camera is in feite een gespecialiseerde computer met een beeldsensor, processor, besturingssysteem en netwerkverbinding.
Hetzelfde geldt in grote lijnen voor veel recorders, toegangscontrolepanelen en andere apparaten die voor fysieke beveiliging worden gebruikt.
Ze kunnen gebruikersaccounts, softwarekwetsbaarheden, beheerdiensten en externe verbindingen hebben.
Dat betekent dat de beveiliging niet ophoudt bij het instellen van een sterk wachtwoord.
Denk bijvoorbeeld aan een recorder die bereikbaar is vanuit meerdere netwerksegmenten, een toegangscontrolepaneel dat al jaren geen update heeft gehad of een cloudverbinding waarvan de beheerrechten niet regelmatig worden gecontroleerd.
Elk van die situaties vraagt om een beoordeling van het daadwerkelijke risico. Niet ieder risico vereist dezelfde maatregel, maar onbekende risico’s zijn moeilijk te beheersen.
Wie beheert de beveiliging van de beveiliging?
Bij de oplevering van een camerasysteem worden meestal de beeldkwaliteit, opnamefuncties en bediening gecontroleerd.
Dat is noodzakelijk, maar zegt niet alles over de digitale veiligheid.
Een installatie kan voldoen aan het oorspronkelijke beveiligingsdoel en toch onnodige netwerktoegang toestaan of verouderde software gebruiken.
Een systeem dat uw organisatie moet beschermen, mag niet zelf een onbeheerd beveiligingsrisico worden.
Het gaat daarbij niet om de vraag of IT of de beveiligingsafdeling eigenaar moet zijn van het hele systeem.
Veel belangrijker is dat de verantwoordelijkheden duidelijk zijn vastgelegd en dat alle betrokken partijen weten welke controles noodzakelijk zijn.
De beveiligingsinstallateur beschikt bijvoorbeeld over kennis van de apparatuur. IT kent de netwerkarchitectuur en de centrale beveiligingsmaatregelen.
Juist de samenwerking tussen die disciplines bepaalt hoe goed het totale systeem wordt beheerd.
Wat kunt u vandaag al controleren?
Ook organisaties die niet onder de Cyberbeveiligingswet vallen, kunnen profiteren van een gestructureerde beoordeling van hun beveiligingssystemen.
Een aantal onderwerpen verdient daarbij bijzondere aandacht.
- Inzicht in aangesloten apparatuur: welke camera’s, recorders, toegangscontrolepanelen en servers zijn aanwezig, en wie beheert ze?
- Software en ondersteuning: welke firmwareversies worden gebruikt en worden deze apparaten nog door de fabrikant ondersteund?
- Toegang en gebruikersrechten: wie kan instellingen wijzigen, beelden bekijken of systemen op afstand beheren?
- Netwerksegmentatie: welke verbindingen zijn toegestaan tussen beveiligingssystemen, kantoorautomatisering en externe netwerken?
- Externe dienstverlening: welke leveranciers beschikken over externe toegang en welke afspraken bestaan daarover?
- Continuïteit en herstel: zijn configuraties veilig opgeslagen en kan het systeem worden hersteld na een storing of beveiligingsincident?
- Periodieke controle: worden beveiligingsmaatregelen regelmatig opnieuw beoordeeld wanneer apparatuur, gebruikers of netwerken veranderen?
Dit zijn geen uitsluitend juridische vraagstukken. Het zijn praktische aandachtspunten die bijdragen aan de betrouwbaarheid en beheersbaarheid van beveiligingsinstallaties.
Digitale en fysieke beveiliging versterken elkaar
De Cyberbeveiligingswet en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten hebben elk hun eigen toepassingsgebied en verplichtingen.
Toch raken ze in de dagelijkse praktijk vaak dezelfde systemen en processen.
Een toegangscontrolesysteem ondersteunt de fysieke beveiliging van gebouwen. Tegelijkertijd kan een cyberincident de beschikbaarheid of werking ervan beïnvloeden.
Een camerasysteem ondersteunt het toezicht op een locatie, maar is voor zijn werking afhankelijk van netwerkverbindingen, opslag en software.
Wanneer zulke systemen een belangrijke rol spelen in de continuïteit van de dienstverlening, verdienen ze een plaats in de relevante risicoanalyses.
Daarbij blijft belangrijk dat de wettelijke verplichtingen per organisatie worden vastgesteld. Het gebruik van fysieke beveiligingstechnologie betekent op zichzelf niet dat een organisatie onder de Cyberbeveiligingswet of de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten valt.
Goede beveiliging vraagt om blijvende aandacht
De nieuwe samenwerkingsafspraken tussen het NCSC en de toezichthouders maken duidelijk dat het toezicht op digitale en fysieke weerbaarheid verder vorm krijgt.
Voor organisaties die onder deze wetgeving vallen, betekent dit dat zij hun risico’s en maatregelen aantoonbaar moeten beheersen volgens de voor hen geldende verplichtingen.
Maar ook daarbuiten is de onderliggende gedachte relevant.
Beveiligingssystemen worden aangeschaft om risico’s te beperken. Hun eigen beveiliging verdient daarom dezelfde aandacht als hun dagelijkse functionaliteit.
Een camera die beelden levert, een recorder die opneemt of een deur die opent op de juiste pas, vertelt slechts een deel van het verhaal.
Uiteindelijk gaat het erom dat het hele systeem betrouwbaar blijft functioneren, ook wanneer de omstandigheden veranderen.
Bronnen en achtergrondinformatie
- NCTV, 7 oktober 2026 — Nieuwe afspraken over samenwerking bij toezicht op de Cyberbeveiligingswet en Wet weerbaarheid kritieke entiteiten .
- NCSC, 7 oktober 2026 — NCSC en toezichthouders maken afspraken over samenwerking bij Cyberbeveiligingswet .
- NCTV — Cyberbeveiligingswet: toepassingsgebied en verplichtingen .
- NCTV — Wet weerbaarheid kritieke entiteiten .
VERDER LEZEN
Meer uit het kenniscentrum


